Opracowała: lek.med.Grażyna Deja

Jak już zapewne wiesz insulina jest jednym z bardzo ważnych hormonów.

Co to są hormony?

Hormony są substancjami, które regulują przebieg różnorodnych przemian metabolicznych zachodzących w ustroju, czuwają, by wszystkie procesy przebiegały prawidłowo. Działają zazwyczaj parami, przeciwstawnie do siebie, co w praktyce oznacza, że niektóre z nich są produkowane, gdy w organizmie znajduje się zbyt mało jakiejś ważnej substancji (wówczas zostaje ona uwolniona z różnych tkankowych magazynów lub będzie intensywnie wchłaniana z przewodu pokarmowego), natomiast pozostałe będą regulowały procesy odwrotne.

Insulina jest właśnie jednym z hormonów, który reguluje przemiany węglowodanowe (przemiany cukrów) u człowieka i czuwa nad tym, by poziom glukozy we krwi był mniej więcej stały, w dzień i w nocy. Głównym zadaniem insuliny jest obniżenie poziomu glukozy we krwi, który podnosi się po spożyciu posiłków zawierających cukier. Glukoza jest bardzo istotnym źródłem energii, niezbędnym do przebiegu wszystkich reakcji chemicznych w komórkach całego organizmu. Stąd przy prawidłowym odżywianiu większość glukozy zostaje skierowana do komórek, gdzie jest na bieżąco wykorzystywana do pracy (np. w mięśniach) lub do powstania nowych komórek (np. podczas intensywnego wzrostu dzieci). Ta część glukozy, która nie zostanie zużyta przez tkanki jest magazynowana: w wątrobie i w mięśniach w postaci tzw. glikogenu lub w tkance tłuszczowej. Glikogen służy jako magazyn glukozy używany w razie potrzeby w pierwszej kolejności, jest niezbędny w codziennym życiu każdego (zdrowego i chorego) człowieka.

Glukoza jest uwalniana z wątroby, gdy nie będziemy spożywać regularnie posiłków, będziemy potrzebować więcej energii podczas intensywnej pracy fizycznej czy natężonego wysiłku. Natomiast w tkance tłuszczowej odkładana jest ta część glukozy, której organizm aktualnie nie potrzebuje. Zabezpiecza się w ten sposób, by mieć skąd czerpać energię przy znacznym deficycie, bowiem glikogen wystarcza zaledwie na 24 godzin u dorosłego i na 12 godzin u dziecka w przypadku głodzenia.

Nad właściwym rozdziałem glukozy czuwa właśnie insulina nazywana "kluczem" otwierającym drzwi komórkom potrzebującym energii lub komórkom magazynującym glukozę na zapas. W każdej z nich na powierzchni ściany komórkowej znajduje się specjalne miejsce (tzw. receptor insulinowy), który po pobudzeniu przekazuje informację do komórki, że istnieje możliwość wykorzystania glukozy znajdującej się we krwi.

Podsumujmy więc: do czego jest nam potrzebna insulina?

• umożliwia wejście glukozy do komórek
• stymuluje magazynowanie glukozy wątrobie i w mięśniach w postaci glikogenu
• stymuluje przetwarzanie glukozy w tkankę tłuszczową

Opublikowano za zgodą prof. dr hab. Przemysławy Jarosz-Chobot