Słownik diabetyka

Słownik diabetyka

A

Aceton - to jeden ze związków ketonowych wytwarzanych podczas spalania tłuszczów. Jeżeli wytwarzany jest w nadmiarze, to przechodzi do moczu i możemy go wykryć badając mocz paskiem testowym. Przy podwyższonym poziomie związków ketonowych oddech ma zapach acetonu.

Autoimmunologiczna reakcja-reakcja organizmu prowadząca do uszkodzenia własnych narządów,tkanek.

B
Białkomocz - niepokojący objaw wskazujący na uszkodzenie nerek albo stan zapalny dróg moczowych.

C

Ciała ketonowe - powstają w skutek głodzenia organizmu lub niedoboru insuliny.

Cukry proste - cukry,które bardzo szybko podnoszą poziom glikemii.

Cukromocz - występuje gdy zostaje przekroczony próg nerkowy (160-180 mg/dl).

D

E

F

Fruktozamina -j est trwałą ketoaminą powstałą w organizmie przy podwyższonym stężeniu cukru we krwi w wyniku reakcji, przebiegającej bez udziału enzymów. Fruktozamina, podobnie jak i HbA1c, jest
długoterminowym wskaźnikiem ustawienia stężenia cukru we krwi.
HbAic informuje nas o ustawieniu poziomu cukru we krwi w ciągu ostatnich 4 do 6 tygodni, fruktozamina natomiast w czasie od 10 do 14 dni.

Wartości liczbowe stężenia fruktozaminy.
Poniżej 2.0 – w ciągu ostatnich paru tygodni utrzymywał się prawidłowy poziom cukru we krwi
od 2,5 do 2,8 – jeszcze dobrze ustawione stężenie cukru we krwi w tym okresie
od 2,8 do 3,4 – raczej średnie ustawienie cukrzycy
powyżej 3,4 – złe ustawienie cukrzycy, konieczna jest zmiana leczenia.

G

Glikemia - Stężenie glukozy we krwi, poziom cukru we krwi.

Glukometr - urządzenie służące do oznaczania poziomu glikemii.

Glukagon - hormon wydzielany przez trzustkę podwyższający poziom cukru we krwi.

Glukoza - cukier prosty,źródło energii komórek organizmu.

H

Hemoglobina glikozylowana - hemoglobina, która połączyła się z glukozą. Jest odzwierciedleniem średnich stężeń glukozy we krwi. Służy do oceny wyrównania metabolicznego cukrzycy.

Hipoglikemia - obniżony poziom cukru we krwi .

Hiperglikemia - podwyższony poziom cukru we krwi.

I

Indeks glikemiczny -metoda klasyfikowania węglowodanów oraz pokarmów ze względu na to jak wpływają na stężenie glukozy we krwi

Insulinooporność - brak reakcji na insulinę.

Insulina - hormon białkowy obniżający stężenie glukozy we krwi,wydzielany przez komórki beta wysp Langerhansa.

K

Kwasica ketonowa - Jest to bardzo niebezpieczny stan dla życia chorego dziecka i wymaga natychmiastowej hospitalizacji.
W wyniku procesu spalania tłuszczów przez organizm w celu uzyskania energii powstają produkty uboczne - CIAŁA KETONOWE.W rezultacie dochodzi do utraty masy ciała.Z ust chorego wydziela się specyficzny zapach ACETONU zbliżony do zapachu kwaśnych jabłek.
Kwasicy ketonowej towarzyszą często wymioty,bóle głowy,brzucha,odwodnienie a nawet utrata świadomości.

L

Ł

M

Makroangiopatia - powikłanie cukrzycy obejmujące średnie i duże naczynia krwionośne (serce,mózg,kończyny).

N

Nefropatia - powikłanie cukrzycy dotyczące nerek

Neuropatia - powikłanie cukrzycy dotyczące nerwów

O

P

Peptyd C - Insulina jest wytwarzana w trzustce jako proinsulina przez komórki wysp Langerhansa. Przy wydzielaniu jej do krwi od proinsuliny jest odszczepiany mały łańcuch białkowy. Łańcuch ten został nazwany peptydem C. A zatem na każdą cząsteczkę insuliny jest wytwarzana jedna cząsteczka peptydu C. Oznaczanie stężenia peptydu C jest informacją o intensywności syntezy insuliny w organizmie. Insulina podana z zewnątrz nie powoduje wzrostu stężenia peptydu C w surowicy krwi. Dzięki temu można oznaczać wytwarzanie własnej, endogennej insuliny, nawet w czasie leczenia insuliną.

Pen - wstrzykiwacz insuliny,którą podaje się podskórnie.

R

Retinopatia - powikłanie cukrzycy dotyczące narządu wzroku

S

Stopa cukrzycowa - powikłanie spowodowane długotrwałym nieprawidłowym wyrównaniem cukrzycy(owrzodzenie, utrata czucia)

T

U

V

W

Wymiennik węglowodanowy - jednostka służąca do określenia ilości produktu zawierającego 10 gramów czystych węglowodanów. Jeden wymiennik węglowodanowy (jednostka chlebowa) to np. kromka chleba żytniego ważąca 25 gramów. Tę kromkę można zamienić na inny produkt zawierający taką samą ilość cukru (np. 100 g jabłka będzie odpowiadało 1 kromce chleba żytniego ważącego 25 g).

Wyrównanie cukrzycy - postępowanie zmierzające w kierunku przywrócenia prawidłowej glikemii.

X

Y

Z

Zjawisko brzasku - poziom hormonu wzrasta w nocy, co powoduje wzrost stężenia glukozy wczesnym rankiem.